Trang

Hiển thị các bài đăng có nhãn Tạp văn. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Tạp văn. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Tư, 24 tháng 8, 2016

CỘI NGUỒN BOLERO: BESAME MUCHO

*    
    Khoảng đầu những năm tám mươi của thế kỷ trước. Bộ phim Nga " Moscow Does Not Believe In Tears - Moskva không tin những giọt nước mắt " được trình chiếu tại Hà nội. Đó cũng là lần đầu tiên tôi được nghe giai điệu của một ca khúc mang âm hưởng Latin thánh thót vang lên trong một bộ phim xuất xứ từ nước Nga cộng sản:
"..... Bésame, bésame mucho (Bésame mucho)
Cette chanson d'autrefois je la chante pour toi
Bésame, bésame mucho (Bésame mucho)
Comme une histoire d'amour qui ne finirait pas..." (trích ca từ tiếng Tây ban nha)
    Tôi đang nói đến một ca khúc mà tin chắc rất nhiều người ở Việt nam biết đến và nói nhiều về nó, đó là ca khúc Besame mucho.
    Dĩ nhiên là vào lúc bấy giờ chỉ cảm nhận giai điệu mà chưa biết được nội dung ca từ. Dư âm để lại "..Besame, besame mucho.." và những nốt nhạc đơn giản, thanh lắng cấu trúc nên đoạn ca từ trên như một điều gì đó ma mị, ám ảnh cứ lặp đi lặp lại trong trí tưởng tượng của tôi, người lính vừa trở về từ những miền hoang mạc cát. Tự mình, tôi cũng ngạc nhiên vì những tưởng rằng qua bao tháng năm chinh chiến, phiêu bạt  đã làm phôi pha những cảm xúc nghệ thuật, vậy mà, thực ra từ chiều sâu tâm hồn mình vẫn rung động cùng những giai điệu mượt, êm, thanh thoát như những làn sóng lăn tăn nhẹ nhàng chạm vào bờ cát mịn  đại dương của ca khúc mang đậm chất Bolero mumbo này.
"..Hôn em, hôn em thật nhiều (Hôn em thật nhiều)
Khúc ca năm xưa em hát dành tặng anh....
   Mở đầu bài hát, lời thúc giục say đắm được người con gái cất lên không đắn đo, không ràng buộc vào bất cứ một lễ giáo cổ hủ nào. Phải chăng đó là ước vọng, là sự phản kháng, là sự mê say không cần che đậy của một nửa nhân loại? Rất khó tin khi biết rằng tác giả bài hát khi viết mới ở tuổi trăng tròn. Rất có thể rằng, ấp ủ trong trái tim nhỏ bé ấy là một tình yêu lớn lao, vượt qua mọi giới hạn tính để trình bày, để thổ lộ điều mình muốn. Thật là hoang dã mà cũng thật là đáng ngưỡng mộ, mà như một người bạn của tôi đã nhận định đó là sự buông thả.  Nhưng tôi không nghĩ vậy, đơn giản chỉ là ca từ cũng như nét nhạc đã thể hiện được cái vốn có, cái bản chất vốn giấu kín nay nhờ lời hát bung ra mà thôi
....Hôn em, hôn em thật nhiều (Hôn em thật nhiều)
 câu chuyện tình yêu của chúng ta sẽ không thể tàn phai....
.....Hôn em, hôn em thật nhiều đi anh. Suốt cuộc đời em, em sẽ hát khúc tình ca này cùng anh.
Rất khó có chàng trai nào đủ nghị lực từ chối một lời yêu mạnh mẽ đến như vậy, giục giã lắm, lãng mạn lắm, bộc trực hơn nhiều so với lời thơ Xuân Diệu:
'Mau với chứ, vội vàng lên với chứ,
Em, em ơi, tình non đã già rồi..."
Giục giã của Thi nhân có điều gì đó ẩm ức, không trọn vẹn, có yêu đấy mà chẳng thành yêu, từ đó ta mới thấy Consuelito Velázquez, nữ nghệ sỹ dương cầm người Mehico, tác giả Besame mucho thẳng thắn trình bày quan điểm hơn nhiều ( mà tôi đồ rằng 100 anh đàn ông hết 99,9  anh thích điều này )
  Tưởng rằng với Besame... cứ lăp đi lặp lại suốt chiều dài ca khúc thì như lửa đượm chóng tàn. Nhưng không, với tác giả dường như hôn thật nhiều, trao nhau thật nhiều nụ tình say đắm thì mối tình của họ sẽ không thể tàn phai theo năm tháng. Phải chăng nó cũng là ước vọng của bất cứ cuộc tình nào, dù là ở thời non trẻ hay đã cạn tháng năm, tóc đã bạc răng đã long? Bởi tình yêu là bất diệt. tình yêu sẽ làm cuộc sống chúng ta tốt đẹp hơn. Tất nhiên rồi, còn gì tốt đẹp và hạnh phúc hơn khi trong đời ta có một người tình cùng ta hát mãi bản tình ca..Vì vậy mà khi lời ca cất lên:.".Suốt cuộc đời em, em sẽ hát khúc tình ca này cùng anh." cũng đáng tin, đáng ngưỡng vọng lắm vậy.
 Một vài cảm nghĩ muốn chia sẻ, để kết thúc không có gì bằng mời các bạn cùng hát lên với Danh ca người Italia:  Andrea Bocelli
"..Chúng ta không đòi hỏi gì ở tình yêu
Không cần những lời thề, không là những cảnh đẹp gợi tình
Tình yêu trong ta chỉ cần sự giản đơn

Chút ngôn từ cất lên thành âm nhạc...."

(bài viết có tham khảo lời dịch, video từ nguồn net )

Thứ Ba, 2 tháng 2, 2016

NHƯ TÌNH YÊU ĐẤY EM


  Ngày 29.1, Colleen McCullough, nữ nhà văn người Úc, tác giả tiểu thuyết Tiếng chim hót trong bụi mận gai, qua đời vì đột quỵ ở tuổi 78 tại quê nhà. Tiếng chim đã ngừng hót trong bụi mận gai, và cuộc đời một người phụ nữ dữ dội, mạnh mẽ đã đi đến hồi kết. 

Thứ Tư, 18 tháng 9, 2013

Kỳ nữ Kim Cương và mối tình với thi nhân điên Bùi Gíáng


 Chuyện đời của nghệ sĩ Kim Cương, lưu lại trong lòng người hâm mộ ở hai điều: Một là duyên số bà lận đận long đong, hai - bà chính là mối tình chung cả đời của thi nhân “điên” Bùi Giáng.
Duyên số long đong
Thời điểm những năm trước 1975, cùng với Thẩm Thúy Hằng, Thanh Nga..., tên tuổi Kim Cương tỏa sáng rực rỡ trên sân khấu cải lương. Bà đến với sân khấu từ lúc mới sinh được 10 ngày tuổi trong vai con của Quan Âm thị Kính.
Kim Cương thời trẻ
Lớn lên một chút, Kim Cương trở thành cô đào nhí trong đoàn hát Đại Phước Cương, cùng cha mẹ và các thành viên trong gia đình. Với nhiều biến cố của thời cuộc, gánh hát phải di tản, Kim Cương bị mẹ, các dì, những nghệ sĩ lớn

Thứ Năm, 20 tháng 6, 2013

Vài cảm nhận về thể loại nhạc Bolero - nhạc Sến


Version Besame Mucho, Andrea Bonceli trình bày 


  Trong rất nhiều những dòng nhạc thịnh hành ở Việt nam, điệu Bolero có chỗ đứng khá dai dẳng trong nhu cầu nghe của một bộ phận không nhỏ người dân. Vậy Bolero là gì?

Thứ Sáu, 17 tháng 5, 2013

Vương Chiêu quân và Huyền Trân công chúa

  Ngày còn nhỏ, thường đi qua khu phố Tầu: Tạ Hiện, Hàng Buồm, Lương Ngọc Quyến v..v.. đọng lại trong ký ức là những khu phố chật chội, tồn tại một cộng đồng đa dạng người Hoa, với bản sắc văn hóa riêng. Có lẽ ấn tượng nhất là những hàng Cao lâu, những quán ăn mang hương vị Chệt, người ta nói rằng đồ ăn Tầu rất ngon, với những cái bụng lép kẹp thời bao cấp!!!

Thứ Bảy, 30 tháng 3, 2013

Mẹ, và bài hát "Nụ cười sơn cước"

Bạn bắt đầu hát từ khi nào? Ba, bốn, năm hay sáu tuổi? Rất ít người còn nhớ được mình tập tọe hát từ bao giờ. Tôi không nằm trong số đó bởi kỷ niệm về bài hát đầu tiên thường trở về trong tôi, hay nói cách khác là tôi vẫn còn nhớ như in bài hát đầu tiên mình đã ngọng ngịu hát, và điều đáng nói là không phải  những bài hát cho trẻ thơ mà là một bài tình ca. Một đứa trẻ hát tình ca là một điều kỳ dị, nhưng bối cảnh giữa những năm năm mươi, đất nước vừa qua một cuộc chiến thì hát tình ca thay cho nhạc thiếu nhi vốn chưa có vào thời điểm đó cũng đáng được châm chước. Đó là cách mà mẹ tôi đã làm sau những ngày tháng bị "kiểm điểm" lên bờ xuống ruộng vì tội là con địa chủ,  một cách "thư giãn" như bà nói !!!

Thứ Ba, 19 tháng 3, 2013

Thuật xử thế của cổ nhân

Kết cục của quan tham Hòa
Thân (bên Tầu )không hay ho gì.
Quan dở được khen. Quan giỏi bị chê
Trâu Kỵ ghi nhớ lời Thuần Vu Khôn nên ông làm việc hết sức siêng năng và cẩn thận. Bấy giờ ai cũng đồn vị quan trấn thủ đất A là người hiền, và chê quan trấn thủ đất Tức Mặc đủ điều. Trâu Kỵ để tâm đến việc đó, cho người xem xét hư thực rồi tâu lại cho Tề Uy Vương biết.

Thứ Năm, 17 tháng 1, 2013

Chuyện tình của lợn



“Nếu tình yêu không thể diễn đạt được bằng lời, anh nguyện dùng sinh mạng để chứng minh.” 

Lợn Đực

Ban đêm, lợn đực lúc nào cũng thức để trông cho lợn cái. Nó sợ, thừa lúc chúng ngủ say, người ta sẽ đến bắt lợn cái đem đi thịt.
Ngày lại ngày, lợn cái càng béo trắng nõn nà, lợn đực càng gầy đi trông thấy.
Đến một ngày, lợn đực tình cờ nghe được ông chủ nói chuyện với tay đồ tể. Ông ta muốn thịt lợn cái đang béo tốt. Lợn đực nghe vậy mà lòng đau khổ khôn cùng.

Chủ Nhật, 23 tháng 12, 2012

Người Hà Nội gốc?

 Nguyên Phương TVN

Về đại thể, lối sống Hà Nội vẫn phản ánh nền văn minh nông canh nghìn năm tuổi pha trộn với chút thị thành.
"Mấy thằng nhà quê này có nhanh lên không!". Người lái chiếc xe ôtô đen nhẫy quát mấy người đang gò lưng kéo xe đầy gạch ngược dốc.
Thấy thế, bạn tôi, thổ dân của một trong những ngôi làng cổ thuộc một trong bốn quận nội thành đầu tiên của Hà Nội, lắc đầu: "Tay ấy là người làng tôi vừa bán bớt đất có tiền mua ôtô. Thật chẳng ra làm sao cả". Tôi an ủi anh: "Thường vẫn thế, kẻ vừa thoát nghèo lại hay khinh rẻ người nghèo, cũng như kẻ vừa thoát áp bức thường quay lại... áp bức đồng loại!"
Làng anh xưa kia từng là nơi có trường luyện quân của triều Lý rồi Trần. Như vậy, những gia đình ở đây đều là hậu duệ của những thần dân từ thời Rồng bay lên. Chắc không ai nói họ không phải người "Hà Nội gốc".
Thì ra ngay trước mặt tôi đã có hai 'phiên bản' rất khác nhau của'gốc'.

Thứ Sáu, 30 tháng 11, 2012

Đại thụ và những con sâu


Câu chuyện về cây đại thụ

Bên nước Mỹ, trên sườn núi Long’s Peak ở Colorado có một cây đại thụ khổng lồ bị tàn phá còn trơ lại mỗi một khúc thân. Những nhà thực vật học đoán cây đó sống khoảng 400 năm. Hồi Columbus đặt chân lên đất El Salvador nó đã có rồi và khi những tu sĩ tới gây dựng sự nghiệp ở Plymouth, nó mới sống được nửa đời của mình.  

Chủ Nhật, 15 tháng 4, 2012

Thiên nhiên, con người, và những hoài niệm


Đôi khi trong đời, ta bắt gặp những khoảnh khắc còn ghi đậm lại trong ký ức. Những kỷ niệm, hay những phút bất chợt gặp gỡ làm ta bâng khuâng. Đôi khi có thể lý giải, nhưng có những lúc hoàn toàn không thể giải thích. Nếu bạn là người ưa thích thiên nhiên, nếu bạn từng trải lòng với những phong cảnh tuyệt vời của miền sơn cước, bạn đã từng gặp gỡ những người dân mộc mạc, hiền lành, chân chất và tất cả những điều đó làm tâm hồn bạn lắng dịu sau những lo toan đời thường thì bạn thật may mắn. Bởi bạn đã gặp được những điều tuyệt vời mà thiên nhiên, con người ở đất nước này mang lại. Bạn sẽ gặp lại ở đó bản chất thật sự của đất nước sinh ra mình, đất nước đó có Thiên nhiên tươi đẹp, con người hiền lành, nhân hậu, rất xứng đáng để thương yêu và quyết tâm để giữ gìn, thật đáng tiếc nếu một ngày nào đó, đất nước này, với những người dân trung hậu thật thà lại một phen bị giày xéo bởi quân xâm lược.

Thứ Ba, 27 tháng 3, 2012

Mùa hoa sưa nở

Hà nội vào dịp tháng ba, tiết trời se se lạnh, điểm thêm vài ngày nắng xua đi tiết nồm ẩm ướt. Đó là điều kiện thuận lợi cho muôn hoa khoe sắc. Hoa sưa đang nở trắng những góc trời riêng tư. Những cánh hoa trắng nhỏ, mong manh rụng đầy vỉa hè. Đủ cho những tâm hồn lãng mạn phiêu du trong cõi mộng mơ về một khung trời xưa và nay đầy ắp những kỷ niệm.

Gửi đến bạn bè những tấm ảnh hoa sưa nở trên phố quen, có ai đi xa sẽ gặp lại hoa sưa mà ấm lòng khi nhớ về Tổ quốc. Ảnh hoa được gửi trên trang bạn bè, đánh thức nhiều hoài niệm, thêm vào đây vài lời trao đổi nhân dịp kỳ thưởng hoa qua mạng. Đưa về trang riêng như một sự tôn trọng bạn bè. "Cảm ơn rất nhiều người đã chụp ảnh cây hoa tuyệt đẹp của tháng ba Hà nội. Ừm, toàn các bác trai tranh luận về hoa mà sôi nổi thiệt (hìhì). Bác nào bảo hoa này có mùi kinh dị ? - Tôi đi qua cạnh Bách thảo mùa này thường xuyên - hoa chỉ nhè nhè thơm thôi - thế cho nên tôi tin là hoa thơm, nhưng còn quả nướng mùi thế nào thì tôi không biết :"Cảm ơn QT ! Đêm trước ngồi uống rượu với bạn bè dưới gốc sưa mà thấy hoa rụng trắng bàn , nhớ thằng bạn mới đi quá (HPK) ! Mấy cánh hoa rơi vào cốc rượu mình , cứ nghĩ nó về uống với mình , cứ thế nâng li uống cạn , nghẹn ngào không nói được lời nào ! Chắc không có mùa hoa sưa nào buồn như mùa này ! QT thông cảm tớ nhé ! "
Cảm thông với tâm tư của Hoàng Giang, tặng anh một tứ tuyệt:
 
Hoa Sưa thoang thoảng rụng trắng bàn.
Đầy vơi ly rượu, cuộc hợp tan.
Chén cạn, để thương người khuất núi.
Giật mình, ừ nhỉ! mộng Thiều quang! 


Hoàng Giang gửi tặng lại:

Chín chục thiều quang chửa sáu mươi
Nâng ly rượu ướp cánh sưa rơi
Trắng cả màu tang lòng nhớ bạn
Ngàn ly đâu đã cạn chơi vơi .


Cạn chén cùng ta , bạn ta ơi !
Để hồn bạn cũ khỏi bùi ngùi
Để nhớ khúc Nghê thường trần thế
Trắng tuyệt trong ngàn cánh sưa rơi .


Gió bấc thoáng về cánh sưa rơi
Se se ly rượu nặng tình đời
Hồn quẩn quanh về say cùng bạn
Xin hỏi trần gian được mấy người !


Tính bỡn cợt như một cứu cánh cho đời thêm tươi, nói lại với HG nhưng cũng là tự răn mình vậy:

Nàng Bân đưa ngọn gió lả lơi.
Não lòng 'Thi sỹ' chót quên đời!
Trăm năm trong cõi người ta nhỉ!
Thân để cõi trần- hồn chơi vơi!

Mấy ai thương hoa, tiếc ngọc rơi
Mà không đau đớn cảnh chia bôi
Hoa trắng, rượu thơm là cõi mộng
Tỉnh ra mới thấy, chẳng phải chơi!

Hoa tàn, người cũng đã đi rồi,
Còn lại thân ta- đời vẫn trôi.
Bạn bè còn đó, hoa còn đó
Say, tỉnh, tỉnh, say, tỉnh lại thôi!!!

Thứ Hai, 13 tháng 2, 2012

Nhân đọc lại....(tiếp)

Khái niệm 'Tục' 'Thanh'  có ranh giới thật mong manh, lấy ví dụ ở câu chuyện cười sau đây :
 " Trong giảng đường đại học Y, giáo sư đang giảng bài " Cấu tạo cơ thể người". Hai cô sinh viên làm việc riêng không nghe giảng, giáo sư bực mình gọi kiểm tra :" Hai cô kia, đề nghị cho tôi biết, bộ phận nào trong cơ thể khi cần có thể nở gấp hai lần bình thường" hai cô sinh viên lúng túng ấp úng không dám trả lời. Ông giáo sư bèn nói : " Đó là Phổi, nghe rõ chưa? khi hít vào, phổi có thể tăng thể tích gấp hai lần bình thường", sau đó ông nói tiếp: " Còn cái đó hả? Khi cần nó có thể tăng gấp ba, bốn lần bình thường, hiểu chưa? Không chịu học, suốt ngày chỉ ngồi nghĩ bậy! "
 Vậy thì, tục thanh có giá trị gì ở đây? Ông giáo sư hỏi như vậy là tục hay thanh? hai cô gái lúng túng vì nghĩ gì? và câu cuối cùng ông giáo sư nói cái gì vậy, tục hay thanh đây? Có lẽ nên để cho các nhà đạo đức rởm trả lời, nhưng chắc họ sẽ lảng tránh thôi!!!
 Tiếng Việt ta rất phong phú, dòng văn học dân gian, hay là các câu chuyện, thơ ca lưu truyền trong xã hội đều vô tình hay cố ý sử dụng hình thức rất đời thường này, vì chính nó là một trong những cách để người dân tự trào lộng, tự động viên mình vượt qua những gian nan của cuộc sống. Cách đó có thể không được chấp nhận trong một tầng lớp nào đó, tự cho rằng có văn hóa, họ tự đẩy mình xa rời quảng đại quần chúng.
 Tôi có ông bạn, nói đến chuyện câu đối, anh ấy bảo, có câu này đố ông đối được. Câu ra đối ấy thế này:
 " Cô gái hơ mông bên bếp lửa"
hơi tục phải không ạ? nhưng khi tôi viết lại " Cô gái H' Mông bên bếp lửa" thì mọi người chắc sẽ hiểu ra câu đó ngụ ý : "Cô gái (người dân tộc H'Mông) ngồi bên bếp lửa" chứ đâu còn là có cô gái dở hơi cởi quần hơ mông bên bếp lửa nữa!!!
 Tôi biết bên Liên xô cũ có thành phố Bacu nên đối lại: " Chàng trai Ba cu đứng giữa đài " hehehe!!! Không chuẩn lắm nhưng không sao, cốt yếu là nghe ra có đối và không có cái gọi là 'tục', nhưng thực ra nó tục đấy, nếu nói lái, hihi!
 Nói chuyện cho vui ! Nếu Bà Chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương sống lại, thế nào bà cũng nói" Mày chấp làm gì, cái quân rởm đời ấy!!!"   Ý bà mắng cái bọn "đạo đực" đấy mà!!! Hehehe.

Nhân đọc lại thơ Hồ Xuân Hương

..."Tiểu sử của Hồ Xuân Hương đến nay vẫn còn nhiều điểm gây tranh cãi. Thậm chí có một vài ý kiến còn cho rằng những bài thơ được xem là của Hồ Xuân Hương hiện nay do nhiều người sáng tác, nghĩa là không có ai thực sự là Hồ Xuân Hương. Dựa vào một số tài liệu lưu truyền, những bài thơ được khẳng định là của Hồ Xuân Hương, các nhà nghiên cứu đã tạm thừa nhận một số kết luận bước đầu về tiểu sử của nữ sĩ:
Hồ Xuân Hương thuộc dòng dõi họ Hồ ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Đây là một dòng họ lớn có nhiều người đỗ đạt và làm quan nhưng đến đời Hồ Phi Diễn - thân sinh của bà - thì dòng họ này đã suy tàn.'
Theo các nhà nghiên cứu đầu tiên về Hồ Xuân Hương như Nguyễn Hữu Tiến, Dương Quảng Hàm thì bà là con ông Hồ Phi Diễn (sinh 1704) ở làng Quỳnh Ðôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An . Ông thi đậu tú tài năm 24 tuổi dưới triều Lê Bảo Thái. Nhà nghèo không thể tiếp tục học, ông ra dạy học ở Hải Hưng, Hà Bắc, để kiếm sống. Tại đây ông đã lấy cô gái Bắc Ninh, họ Hà, làm vợ lẽ - Hồ Xuân Hương ra đời là kết quả của mối tình duyên đó . Bà sống vào thời kỳ cuối nhà Lê, đầu nhà Nguyễn, tức 1772-1822. Do đó bà có điều kiện tiếp thu ảnh hưởng của phong trào đấu tranh của quần chúng và chứng kiến tận mắt sự đổ nát của nhà nước phong kiến.
Bà xuất thân trong một gia đình phong kiến suy tàn, song hoàn cảnh cuộc sống đã giúp nữ sĩ có điều kiện sống gần gũi với quần chúng lao động nghèo, lăn lộn và tiếp xúc nhiều với những người phụ nữ bị áp bức trong xã hội.
Hồ Xuân Hương ít chịu ảnh hưởng của Nho giáo, vậy tại sao lại có chuyện "cổ nguyệt đình"?. Bà không dùng chữ nho cũng đâu thể cho rằng bà ít chịu ảnh hưởng của nho giáo, mà phải xem lại xã hội thời đó, bà là một nhà thơ nên cũng là một minh chứng cho xã hội thời đó về mặt nhân sinh quan cũng như về phương diện văn chương.
Bà là một phụ nữ thông minh, có học nhưng học hành cũng không được nhiều lắm, bà giao du rộng rãi với bạn bè nhất là đối với những bạn bè ở làng thơ văn, các nhà nho. Nữ sĩ còn là người từng đi du lãm nhiều danh lam thắng cảnh của đất nước.
Là một phụ nữ tài hoa có cá tính mạnh mẽ nhưng đời tư lại có nhiều bất hạnh. Hồ Xuân Hương lấy chồng muộn mà đến hai lần đi lấy chồng, hai lần đều làm lẽ, cả hai đều ngắn ngủi và không có hạnh phúc. (Nhưng theo tài liệu của GS Hoàng Xuân Hãn và ông Lê Xuân Giáo thì nữ sĩ có tới 3 đời chồng chứ không phải hai: Tổng Cóc, Ông Phủ Vĩnh – tường, và cuối cùng là quan Tham hiệp trấn Yên Quảng Trần Phúc Hiến).
Có thể thấy Hồ Xuân Hương không phải là một phụ nữ bình thường của thời phong kiến mà bà đã có một cuộc sống đầy sóng gió..."
 Những dòng trên đây là trích từ tiểu sử của bà trên Wiki.. đọc lại để hiểu một phần thân thế bà chúa thơ Nôm, tuy nhiên điều tôi muốn là tìm hiểu một số bài thơ bà viết với phong cách đặc biệt của mình, những bài thơ mà người ta cho là chứa nhiều "Ẩn ý".

" Hai bên thì núi, giữa thì sông
Có phải đây là Kẽm Trống không
Gió đập cành cây khua lắc cắc
Sóng dồn mặt nước vỗ long bong
Ở trong hang đá hơi còn hẹp
Ra khỏi đầu non đã rộng thùng
Qua cửa mình ơi, nên ngắm lại
Nào ai có biết nỗi bưng bồng"


Trước tiên, tôi khuyên những kẻ tự cho mình "đứng đắn" đừng nên đọc những dòng thơ này, bởi nếu với một cách suy nghĩ trần tục, họ sẽ liên tưởng đến một cái gì khác hẳn điều mà bà Chúa thơ Nôm muốn nói tới, đó là bà tả cảnh hòn Kẽm Trống, một địa danh ở Ninh Bình, một nơi đã từng có phong cảnh Hữu tình gắn với nhiều giai thoại.
  Là người yêu thơ văn, người ta sẽ vô cùng thích thú khi đọc một bài thơ thuần từ Việt, "gió đập cành cây khua lắc cắc. Sóng dồn mặt nước vỗ long bong", một cách tả hình tượng không có gì sống động hơn, điều rất thiếu trong các vị làm thơ theo Nho giáo, người đọc bình dân cảm thấy gần gũi hơn với những tiếng 'lắc cắc' 'long bong' mà tôi thề rằng họ sẽ cảm nhận một cách như nó có mà không suy diễn ra cái hành động mà các nhà 'văn hóa đứng đắn, (tôi tạm gọi thế)' tưởng' thế!!!  Thôi khoan hãy nói thêm về những đoạn tiếp theo mà bà tả rất chính xác nhưng cũng rất dí dỏm, để nói rằng bài thơ của Hồ Xuân Hương, theo phong cách riêng của bà đã để lại cho chúng ta một tác phẩm nghiêm túc tả cảnh chân thực, làm tôn vẻ đẹp đất nước lên nhiều lần, bà là một người yêu nước chân chính vậy.

 " Thân em như quả mít trên cây,
Vỏ nó xù xì, múi nó dày
 Quân tử có thương thì đóng cọc
Xin đừng mân mó, nhựa ra tay"

Đây là bài thư hai tôi muốn nói tới, ta đều biết bà còn nhiều bài thơ nữa theo phong cách HXH, xin lấy bài 'Qủa mít' này để bàn thêm về điều tôi muốn nói.
Bài thơ tả thực về quả mít, trong dân gian, quả mít đúng là có vỏ xù xì, múi dày, muốn ép chín sớm người ta thường đóng cọc vào cuống mít, phơi nắng hoặc vỗ, vài hôm là chín, ăn được. Và quả thật mít có nhựa, chạm vào, hay như bà nói 'mân mó' vào, nhựa dính tay hơi khó chịu. Đọc qua lời lẽ như vậy nhưng không thiếu gì người suy luận sang một vế thứ hai, vế 'tục'. Thật là đạo đức!!! người ta chê bai cái 'tục' đó nhưng lại lao vào nó như điên, như một loài thú khi đêm xuống để sáng ra lên giọng với thiên hạ về cái đạo đức giả rởm đời của mình!!!
 Thật ra, khi viết bài thơ này, Hồ thi sĩ muốn qua việc tả quả mít để lên án chế độ phong kiến, nho lại, nơi thân phận người phụ nữ bị coi thường. Người phụ nữ trong chế độ phong kiến bị gò ép trong "Tam tòng ,tư đức" thân phận bị rẻ rúng, làm trò chơi cho đám người có tiền của chức vị, bài thơ cũng là tiếng kêu ai oán về số phận riêng của HXH, mà thế hệ sau, những người khâm phục tài năng và khiếu hài hước của bà không khỏi thương xót cho một tài hoa không được may mắn.
 Tuy nhiên, là một người làm thơ Nôm tài ba, có lẽ bà không nên dùng từ 'Quân tử'(từ Hán) mà nên thay bằng một từ thuần Việt, ví dụ như 'Anh giai' hoặc Chú Tèo' chẳng hạn, thì đậm chất Việt hơn, " Anh giai có thương thì đóng cọc" hoặc : "Tèo ơi! có thương thì đóng cọc,"  hihihi! Rất chuẩn!
 Tóm lại, Từ ngữ, chữ nghĩa không có tội, không có khái niệm tục, hay thanh. Tục tĩu, hay thanh cao là do cách nhìn nhận của con người, đầu óc u tối thì thanh cũng thành tục, con người lịch duyệt, biết nhìn nhận cái đẹp thì điều gọi là "tục" thật sự lại là thanh. Điều đó không phải ai cũng nhận thấy, sống đến tóc bạc, răng long mà tâm đục, trí tàn thì đâu còn biết phải trái nữa, Ôi! người đời!!!
 

Thứ Ba, 6 tháng 12, 2011

Cảm nghĩ (tiếp)

Như đã nói, văn thơ cổ Trung quốc có ảnh hưởng nhất định đến tâm tư tình cảm của một tầng lớp thanh niên có Tây hoặc Nho học như TT. Bối cảnh những năm tháng bắt đầu cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp thời đó, từ bỏ cuộc sống cũ để lên đường tham gia kháng chiến, tầng lớp học sinh sinh viên, thanh niên mang trong mình những hoài vọng lớn lao. Họ ví mình với những hảo hớn xả thân diệt bạo, cứu khốn phò nguy. Họ tự đẩy mình lên thành những nhân vật đầy khí phách, sẵn sàng từ bỏ cuộc sống nhung lụa với những thứ tầm thường. Họ từ biệt mẹ cha, từ biệt người thân với những gì thuộc cuộc sống cũ một cách rất hảo hán kiểu Lục Vân Tiên "giữa đàng thấy việc bất bình chẳng tha", cho những tình cảm ủy mị là tầm thường nhỏ bé, so với cái lớn hơn nhiều là được phụng sự cho một lý tưởng vĩ đại là giải phóng đất nước, giải phóng dân tộc.
 Nếu là một anh nông dân tạm biệt ruộng đồng lên đường làm Vệ "túm" Anh ta đơn giản là muốn có thêm đất để cày. Theo cách mạng thì được đánh đổ địa chủ, đánh đổ thằng Tây- cái thằng nó bắt mình đóng nhiều sưu thuế ( Và có thể, thỉnh thoảng nó hiếp vợ mình mà không dám kêu!!!). Có gì nữa không nhỉ? Chắc hết, khái niệm tự do dân chủ độc lập  không ảnh hưởng đến anh ta bao nhiêu. Khi dứt áo ra đi hầu như không cần vướng bận gì, khỏi có chuyện lăn tăn ly với chẳng biệt.
 Những bác kiểu TT mang trong mình đủ thứ. Do "trí tuệ" đã được "khai phá" mà họ có nhiều tâm tư tình cảm hơn, nhiều đắn đo hơn, nhiều hoài bão hơn, và cũng nhiều tính phiêu lưu hơn, nhiều điều tự huyễn hoặc mình hơn. Bạn hãy tự đặt mình vào họ trong bối cảnh đó, lại nghe được những bài ca kiểu như:
".... Này anh em ơi tiến lên đến ngày giải phóng
Đồng lòng cùng nhau ra đi sá gì thân sống
Cùng nhau ta tuốt gươm, cùng nhau ta đứng lên...."
 

  (Tiếng gọi Thanh niên- Lưu Hữu Phước)
Hoặc các bài như : Gò Đống Đa,  Thăng Long hành khúc ca, Ải Chi Lăng, Bạch Đằng Giang, Người xưa đâu tá, Lên đàng, Tiếng gọi thanh niên, Diệt phát xít. v..v của các ông Văn Cao, Nguyễn Đình Thi, LHP còn có một loạt những "Bạch Đằng Giang", "Ải Chi Lăng","Hát giang trường hận" (đổi thành Hồn tử sỹ)"Hờn sông Gianh", "Người xưa đâu tá" và "Hội nghị Diên Hồng" thì " Râu tóc dựng ngược, mắt đỏ tay nắm đấm" dễ hiểu quá!!!
Và khi bạn cất lên lời hát: ...
"..Tiến lên đường tới sa trường ta xứng danh là cảm tử quân.
Tiến lên đường tới sa trường trong súng gươm chúng ta coi thường.
A! Ta nguyện đồng tâm giết tan quân thù
Tươi cười xông pha ở nơi chiến khu ta cùng nhau tiến khó khăn không lùi.
Da ngựa bọc thây lòng ta vẫn vui..."

Thì thật cũng dễ hiểu là rất cảm khái mà quyết ra đi, nhưng có ngoảnh đầu nhìn lại hay không thì lại là chuyện khác. Nói lan man tý nhưng những vần thơ, những bài ca được sử dụng vào đúng thời điểm có một tác dụng rất lớn. Năm Sáu tám, mình đi bộ đội. Thường có những đêm hành quân mưa gió bão bùng, đoàn quân bì bõm qua những bờ ruộng trơn nhẫy. Bàn chân lính cày đường nhựa lê trên con đường mòn chạy hút vào những cánh rừng dường như không có điểm dừng. Đôi lúc bước chân đi mà tai vẫn lắng nghe tiếng gà eo óc gáy, vài tiếng trẻ thơ khóc trong đêm và lấp ló qua khe cửa ánh đèn dầu ấm cúng của nhà ai đó. Lòng người lính chùng lại, nỗi buồn không tên len lỏi qua cái bụng lép kẹp, rất khó tả cái nổi buồn da diết đó, bởi lời lẽ đâu có đủ năng lực để miêu tả một trạng thái tình cảm cao siêu ấy!!! Nhưng mà, cái nhưng mà này mới là quan trọng, khi ông Chính trị viên vặn to âm lượng chiếc đài Orionton đang phát ra câu hát: Việt nam! trên đường chúng ta đi, nghe sóng biển ầm vang xa tận đến chân trời....Lời ca của cái ông Xuân Sách cà chớn ấy loang trong không gian đặc quánh sương đêm có một tác dụng cực kì lớn lao, đó là làm cho những đôi chân mỏi mệt vì đường xa thêm phần hăng hái, lũ lính trẻ như được tiếp thêm sức mạnh bước đi ào ào như sắp thấy cờ đỏ vinh quang phấp phới bay trên đồn thù, mà chí trai cũng như được vuốt ve, mũi phổng lên to như quả cà chua giữa vụ,  hehe!
  Ờ, loanh quanh thế để chứng minh rằng thì là mà văn học văn hóa văn nghệ có tầm ảnh hường to lớn đến tâm tư tình cảm của người thường như mấy thằng lính quèn như thế, huống gì mấy ông văn nghệ sỹ như pác TT ấy. Từ là những ông mang nặng tâm tư với ảnh hưởng văn hóa cổ lên đường kháng chiến, ắt là sẽ có những cảm khái, những trạng thái tình cảm khác thường, để sinh ra những vần thơ ly biệt cũng khác thường, như TT đã thể hiện.

Thứ Hai, 28 tháng 11, 2011

Cảm nghĩ về một số phê bình bài thơ Tống biệt hành

   Bình luận về một bài thơ hay, dở,  đúng, sai là do trình độ, nhận thức của người phê bình, thực ra là còn do kinh nghiệm sống, sự lịch duyệt và từng trải của anh ta nữa. Mình đọc nhiều bài phê bình về bài thơ này của TT, thấy rất nhiều ý kiến trái chiều, khen chê đủ cả, tiếng khen chả bàn đến, mình thích nói về người chê hơn
 Nhà thơ Vũ Quần Phương chê thẳng thừng: "Cái chí nhớn, một đi không trở lại ở trên, nó chẳng có gì là đáng tự hào, nó là việc bất đắc dĩ. Ở lại thì bế tắc, nhưng ra đi chưa thấy gì là tươi sáng, nó tự nhủ bằng cái vẻ bi hùng của Kinh Kha bên sông Dịch thì cũng chẳng lừa được chính mình" (sách "Thơ với lời bình", NXB Giáo dục, 1990) Mình đọc loanh quanh cũng có nhiều người lăn tăn về tư tưởng chủ đạo của bài thơ, ở trang này có đoạn: "Chí nhớn mà đường nhỏ, cuộc đi chưa thấy có căn cứ gì cho nghiệp lớn ngoài sự hăng hái tinh thần... ở lại thì bế tắc nhưng ra đi thì chưa thấy gì là tươi sáng, nó tự nhủ bằng cái vẻ bi hùng của Kinh Kha bên sông Dịch thì cũng chẳng lừa được chính mình. Mấy câu thơ kết, lòng người như sụp xuống, cả kẻ tiễn lẫn người đi, tuyệt vọng đến hư vô..."

Thứ Ba, 22 tháng 11, 2011

Đọc"Tống biệt hành" của Thâm Tâm

Gõ từ khóa: "Tống biệt hành" hoặc "Thâm Tâm" lên khung tìm kiếm của Google, ta có rất nhiều trang tin viết về bài thơ này của tác giả TT, nhiều bàn luận, nhiều đánh giá. Có cái hay cái dở, nhưng mình đọc qua vài bài, chẳng thấy đọng lại cái gì, có khi tìm đọc mấy bài viết của các cháu cấp ba hoặc bài thi Đại học mà có nói đến văn thơ của nhà bác Trình này còn thú vị hơn, ở chỗ mới mẻ, vô tư và ngây thơ nữa, cái bác TT này trùng tên với mình mới bỏ mạ chứ! chắc thế mà mình cũng thích vài bài thơ của ông, đọc bài Tống biệt hành này cái đã, ngẫm ngợi tý để xem mình nghĩ gì về cái bài có hơi hướng  cổ kính này!.

 Tống biệt hành


Đưa người, ta không đưa qua sông
Sao có tiếng sóng ở
trong lòng?
Bóng chiều không thắm, không vàng vọ
t
Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong? 
Đưa người, ta chỉ đưa người ấy
Một giã gia đình, một dửng dư
ng…
- Ly khách! Ly khách! Con đường nhỏ
Chí nhớn chưa v
bàn tay không
Thì không bao giờ nói trở lạ
i!
Ba năm, mẹ già cũng đừng mong. 
Ta biết người buồn chiều hôm trước
Bây giờ mùa hạ sen nở nố
t
Một chị, hai chị cũng như
sen
Khuyên nốt em trai dòng lệ sót. 
Ta biết người buồn sáng hôm nay:
Giời chưa mùa thu, tươi l
m thay
Em nhỏ ngây thơ đôi mắt biế
c
Gói tròn thương tiếc chiếc khăn tay… 
Người đi? Ừ nhỉ, người đi thực!
Mẹ thà coi như chiế
c lá bay
Chị thà coi như là hạt bụ
i
Em thà coi như hơi rượu say.

Chủ Nhật, 20 tháng 11, 2011

Văn hóa thơ - Lan man...hoang mang...huênh hoang!

Thêm cái từ huênh hoang vào cho nó ...sát  thủ đầu mưng mủ, chứ tiêu đề chả dính dáng gì đến huênh hoang, chưa kể viết từ huênh hoang suýt nữa thì sai chính tả !!!
  Vốn là lan man nghĩ ngợi về thơ, mình thích thơ nên hay quan tâm đến đề tài này. Nhưng thực ra cũng chẳng biết thơ là cái gì. Rất nhiều khái niệm về thơ khác nhau, nhiều nhà Văn nhà Thơ đã tìm cách định nghĩa THƠ là gì, xem ra mỗi ông mỗi phách, đâu có giống nhau, nên trên văn đàn, người ta hay tranh cãi về điều này, không ai chịu ai, theo mình, thơ là một hình thức thể hiện tình cảm của con người bằng từ ngữ dưới dạng truyền khẩu, hoặc viết tay để thỏa mãn ý thích của  mình, trước tiên là để thỏa mãn cái nhu cầu tự thể hiện của một cá nhân, sau đó chia sẻ với cộng đồng. Cho nên cần gì phải rạch ròi, định nghĩa ra thơ là gì cho mệt, chỉ cần xem xét xem nó được thể hiện trước nay thế nào mà thôi.
  Không biết thơ có thể hiện trình độ văn hóa của người viết hay không? Nếu nói có thì giải thích thế nào về những áng văn thơ bất hủ cố kính tổ tiên còn để lại cho chúng ta? Nói theo tiêu chí hiện đại, các cụ ngày xưa học Nho( mà không phải ai cũng có thể học đâu) Trình độ hiểu biết khoa học kỹ thuật khéo chỉ ngang lớp hai lớp ba bây giờ. Chủ yếu các cụ học chữ Nho, đạo Khổng, tích sử thuộc lòng như cháo chảy, chẳng biết phân tử, nguyên tử là gì. Vậy mà các cụ làm ra những bài thơ tuyệt cú mèo. Người sáng tác Chuyện Kiều, cụ Nguyễn Du đảm bảo không biết "Kinh tế học chính trị" "Duy vật biện chứng" ! hoặc cụ Chiểu với "Lục vân Tiên" chẳng hiểu khái niệm "Vũ trụ zãn nở" hay " Big bang" là cái quái gì. Bà Hồ Xuân Hương chẳng cần đòi Nam nữ bình quyền mà vẫn chê: "Học thì dốt ngồi nhe răng chó, thấy gái đi qua ngển cổ cò" được như thường, hehehe!!! Nói đâu xa, đi đâu trên đất nước này mà không thấy mấy ông mấy bà dân cày chính hiệu, cuốc đất toát mồ hôi dái mà vẫn hăng say đối đáp hò vè- toàn bằng thơ lục bát cả đấy, mà sáng tác tại chỗ nha! Thời mình, mấy ông bộ đội hay chữ, thi hứng cứ chực chờ tuôn ra ào ào, vậy mà khi đối đáp hò vè với các chị em Thanh hóa cứ như ngậm hột thị, làm sao mà ứng đối kịp?  không đối kịp thì lập tức bị " Ơhò! Mồm anh như thể mồm bò, mồm ăn thì có, mồm hò thì không " ngay! Đắng nghét! hehe.
Như vậy là vẫn có một quan niệm không đồng tình với ý kiến cho rằng phải có trình độ văn hóa cao mới có thể làm thơ, mà thơ là một nhu cầu, một sở thích của người dân lao động, không phải là đặc quyền của một tầng lớp, giai cấp nào, nó tồn tại trông dân gian bất chấp những ràng buộc, nói vậy để tức cười cho mấy ông "Nghị gật văn hóa cao", đòi làm luật để xử lý "thơ ca trái phép". Không đâu như ở Việt nam, lại đòi có "luật nhà văn". Thế giới này văn minh thêm bởi người Việt đi đầu trong phong trào đưa văn thơ vào chịu sự quản chế của pháp luật! hơhơ!
  Ở mặt thứ hai đặt ra là vậy làm THƠ có cần văn hóa không? Vì sao mà phải đặt ra câu hỏi đó chứ? Là tại vì Người Việt bây giờ thành nhà thơ hết cả rồi, vậy mà có ông vẫn đăng đàn hò hét, rằng thơ ca xuống cấp trầm trọng. Luôn mồm đòi tìm một hướng đi mới cho thơ ca, nhưng nói thật là thơ bây giờ phổ cập đến từng con virus bám trên tế bào của mỗi cá nhân rồi. Nói thế hơi phóng đại nhưng đúng là người Việt bây giờ nhà nhà làm thơ, người người làm thơ. Đất nước cho đến khu tỉnh, xuống đến quận huyện phường xã, mặt trận tổ quốc rồi đến Đảng Đoàn Đội, đến lượt tổ hưu, chi bộ, hội cựu chiến binh, hội cờ, hội phỏm. 98,98% các cụ hưu trí lột xác thành nhà thơ, in ấn bây giờ dễ dàng, chỉ cần có tiền in lấy dăm ngàn cuốn để lại cho con cháu biết cái tài kinh bang tế thế một thời! Xin lỗi các cụ không biết làm thơ nha, nhưng có đúng là các cụ thường phải dỏng tai nghe các cụ khác đọc cái mà các cụ khác ấy gọi là thơ không ạ? Thế nhưng còn chưa bằng cái cách người ta thể hiện "THƠ" trên các trang thông tin điện tử đâu, tức là các Web site, hay các Blog mà các nhà mạng đang cho phát triển miễn phí ấy, chịu khó tìm kiếm, ta bắt gặp đủ loại, đủ hình thức thể hiện. Có nhiều trang nghiêm túc, thể hiện sự đầu tư trí tuệ rất ấn tượng, nhưng cũng có nhiều trang để lại cho ta cảm nghĩ chán ngán, chẳng khác gì một cái chợ, chen lẫn những tác phẩm thơ hay đã được công nhận, hoặc những tìm tòi thơ của cá nhân thể hiện được sự xuất thần, những cảm nhận nghiêm túc và có đầu tư trí tuệ thì ta bắt gặp những sự khoe mẽ tầm thường, hay sự hời hợt trong tác phẩm mà người viết tưởng rằng mình xuất chúng. Những điều đó xuất phát từ những nhận thức sai về thơ ca, sự phóng túng trong suy nghĩ, hay sự hiểu biết về kỹ năng làm thơ hạn hẹp, và đâu đó còn có những ảo vọng, tự huyễn hoặc mình, chính những điều đó đã làm cho người viết thơ, người sáng tác thơ mất đi sự trong sáng, mất đi tâm hồn thánh thiện để đến với một Nàng thơ đích thực. Những điều  đó lại nói với ta rằng, làm thơ cũng phải cần Văn hóa vậy.

Thứ Sáu, 18 tháng 11, 2011

Tản mạn....Hai sắc hoa Tigon



 "Ai tác giả thật sự của bài thơ ?" đã làm dậy sóng giang hồ trong giới nhà văn nhà báo nhà thơ nhà nghiên cứu, và các nhà yêu bài thơ này như mình, mình sẽ trích đăng vài bài viết để đọc  Riêng mình, cảm nhận thán phục nhất ở Thâm Tâm không phải là do ý thơ, hay tứ thơ mang lại, không phải tại nó không hay, hay không nổi tiếng, mà do nhiều người khen và thích quá rồi, mình có khen thêm một câu cũng chẳng được cái vị gì.